پرورش ماهیان سردابی

۷۰۰,۰۰۰ ریال

ماهی بعنوان سالمترین ماده غذایی و همچنین مطرح ترین منبع فسفر ، این روزها بازار گرمی دارد. پرورش ماهی قزل آلا اگر چه نیازمند صرف هزینه نسبتا بالایی است، اما درآمد حاصله از آن میتواند در عرض چند دوره پرورش ماهی این هزینه را جبران کند.

توضیحات

عناوین 

مراحل ساخت استخرهای پرورش ماهی
پرورش ماهی در استخر
آشنائی با نحوه تکثیر در ماهی های قزل آلا
کنسانتره در پرورش ماهی
پرورش قزل الا به روش دانمارکی
مراحل رشد، تکثیر و پرورش ماهیان سردابی
حمل و نقل ماهی زنده و …

مزایای پرورش آبزیان

با وجود رشد کنونی جمعیت دنیا,تولید هر چه بیشتر پروتئین حیوانی از اهمیت زیادی برخوردار است. کشت آبزیان بدلایل زیادی به عنوان عمومی ترین و موثرترین راهکار جهت تولید پروتئین درآینده دنیا شناخته شده است.با مقایسه حیوانات پرورشی مهم دنیا مثل مرغ , خوک , ماهی وگاو با توجه به موارد ذیل اهمیت پرورش ماهی روشن می گردد.

 :: صرف انرژی کمتر

ماهی وسایر آبزیان جزو حیوانات خونسرد هستند وبرای تنظیم وثابت نگهداشتن حرارت بدن خود هیچ گونه انرژی صرف نمی کنند ودر مقایسه با حیوانات دیگر استعداد رشد بیشتری دارند(بجزبعضی از گونه ها).

وزن مخصوص بدن ماهی ودیگر آبزیان شناور تقریباً نزدیک به وزن مخصوص آب بوده از این رو انرژی زیادی برای شناور کردن خود نیاز نداشته وانرژی به دست آمده از طریق غذا را صرف رشد می کنند.

 :: استفاده از زمین برای رشد

ماهی نسبت به سایر موجودات پرورشی زمین کمتری برای رشد استفاده می کند.

ماهی      هر ماهی کمتر از ۲/۰ متر مربع

جوجه      حدود ۴/۰ متر مربع

خوک        حدود ۲۰ متر مربع

گاو          حدود ۴۰۰۰ متر مربع

ضمن اینکه پرورش ماهی اغلب در اراضی درجه ۳ و ۴ غیر قابل استفاده در امر کشاورزی صورت می گیرد ویا اینکه از آب های داخلی مثل دریاچه های طبیعی ومصنوعی , رودخانه ها , آبگیرها و آب بندان ها برای پرورش ماهی استفاده می شود که اختلالی در امر کشاورزی ایجاد نخواهد کرد.

 :: قابلیت تولید مثل

هر ماهی ماده تیلاپیا (از مهمترین ماهیان آب شیرین پرورشی در دنیا) در یک سال در طول ۳ ماه دوره زاد آوری تعداد ۲۰۰۰ بچه ماهی تولید می کند.هر ماهی سوف قرمز (ماهی رودخانه ای پرورشی) در طول یک سال در مدت سه هفته دوره زادآوری تعداد ۳ میلیون بچه ماهی تولید می کند. در حالیکه هرمرغ مادر در طول سال در یک دوره زادآوری ۱۰۰ جوجه تولید می کند, هر خوک ماده حدوداً سالی ۱۲ بچه و هر گاو یک بچه تولید می کند.

 :: ضریب تبدیل غذایی  و صرفه اقتصادی آبزی پروری

ضریب تبدیل غذایی انواع ماهیان پرورش به طور متوسط ۱ به ۳ است ,جوجه ۳ به ۶ , خوک ۵ به ۱۲ و گاو ۱۲ به ۴۵ است و این در حالی است که با انتخاب روشهای مختلف پرورش ماهی وبا توجه به رژیمهای غذایی متفاوت درماهیان می توان در پرورش های توام از تمامی تولیدات آب استفاده کرد که موجب بالا رفتن تولید در واحد سطح خواهد شد.

هزینه تولید ماهی خیلی ارزان تر از هزینه تولید گوشت های دیگر خواهد بود.

هزینه پرورش میزان معینی ماهی به مراتب کمتر از هزینه صید آن از منابع آبی است.

 ویژگیهای ماهیان پرورشی

ماهیان پرورشی باید سریع الرشد بوده ودر دوران پرورش به وزن متعارف مورد انتظار برسند.

متناسب با ذائقه مردم منطقه بوده وبازارپسند باشند.

علاوه بر مصرف غذای طبیعی از اقلام غذایی ارزان قیمت ومصنوعی نیز تغذیه کنند.

نسبت به شرایط نامناسب رژیم فیزیکوشیمیایی آب وتغییرات حاصله از آن مقاوم بوده وسازگاری نشان دهد.

در مقابل تورکشی ودستکاری وبیماری ها مقاوم باشد.

زندگی در شرایط متراکم وفوق متراکم را به خوبی بتوانند تحمل نمایند.

امکان تکثیر انبوه آنها وجود داشته باشد.

امکان تهیه غذا ودیگر احتیاجات پرورش در منطقه وجود داشته باشد.

 پرورش آبزیان

پرورش آبزیان به عملیاتی که منجر به رشد آبزیان می گردد اتلاق می شود. این فعالیت عبارتست از ایجاد محیط مناسب و شرایط لازم برای تولید مثل آبزیان در محیطی از استخرها و کانالهای آبرسان خروجی و ورودی – زهکشی و تأسیسات آبزی پرورشی که برای پرورش ماهی بوجود آمده است. آبزیان به موجودات گیاهی و جانوری که در آب زیست می نمایند گفته می شود و در اینجا منظور از آبزیان ماهیان می باشند که در آبهای دریایی ، رودخانه ، آبگیرهای طبیعی ومصنوعی زندگی می کنند منابع آبی عمدتاً شامل دریاچه ، تالاب ، دریاچه پشت سد خاکی ، دریاچه پشت سد بتونی ، زهکشی و رودخانه ها می باشد.

ماهیان سردابی

این ماهیان را می توان در محدوده حرارتی ۱۰-۱۸ درجه سانتیگراد پرورش داد . استخرهای بتنی برای پرورش آنها مناسب تر است ، و برای تولید یک تن نیاز به ۱۰ لیتر در ثانیه آب با دمای ۱۰-۱۸ درجه سانتی گراد می باشد .

بیشتر این ماهیان را خانواده آزاد ماهیانsalamonidae بوده و مشتمل بر ماهیان آب شیرین و ماهیان مهاجر موجود در نیم کره شمالی می باشند.
امروزه گونه های مختلف ماهیان در کشورهایی که دارای شرایط آب و هوایی مناسب رشد این ماهیان در کشورهایی که دارای شرایط آب و هوایی مناسب رشد این ماهیان می باشند پرورش داده می شود. گوشت این ماهیان بسیار لذیذ بوده و از نظر اقتصادی از جمله ماهیان با ارزش خوراکی محسوب می گردند.
اغلب گونه های مختلف آزاد ماهیان در این دسته جای گرفته تقریبا بیشتر انواع این ماهیان به منظور حفظ ذخایر منابع آبی صید ورزشی تولید گوشت تکثیر و پرورش داده می شوند. از اختصاصات ویژه این ماهیان وجود دندان در دهان فلسهای ریز نقره فام دهانی نسبتا بزرگ ، باله مخرجی کوتاه، یک باله چربی کوچک، در روی ساقه دمی همو سرک است.
گونه پرورشی رایج در ایران قزل آلای رنگین کمان است که مشخصات آن به شرح ذیل می باشد:

 قزل آلای رنگین کمان

:: مشخصات ظاهری :

بدن پوشیده از فلس های ریز ، وجود یک نوار پهن به صورت رنگین کمان در دو طرف بدن ، وجود باله چربی ، خالهای تیره رنگ روی باله دمی .

:: عادات غذایی :

در محیط های طبیعی از لارو حشرات و شکارسایر موجودات آبزی استفاده می کند و در استخرهای پرورشی بطور کلی جهت تغذیه آن از غذای کنسانتره استفاده می شود .

انواع ماهی قزل آلا و زیست شناسی آن
ماهی قزل آلا در آبهای سرد غنی از اکسیژن و جاری زندگی می کند. در کشور ما دو نوع ماهی قزل آلا وجود دارد:
الف) ماهی قزل آلا رنگین کمان :
این ماهی بومی ساحل اقیانوس آرام آمریکای شمالی می باشدکه در سال ۱۸۸۰ میلادی به اروپا آورده شد و به تدریج به نقاط مستعد دنیا معرفی شد.بدن این ماهی پوشیده از خالهای سیاه ستاره ای شکل است.ماهیان بالغ در دو طرف بدن نواری به صورت رنگین کمان دارند که به خصوص در ماهیان بالغ نر به خوبی نمایان می گردد. زمان تخم ریزی ماهی قزل آلای رنگین کمان از دی ماه تا اردیبهشت ماه است .گرچه نژادی به دست آمده که تخم ریزی را در آذر ماه و حتی جلوتر شروع میکند .وزن ماهی رنگین کمان در شرایط طبیعی در بعضی از دریاچه ها به ۹ کیلو گرم می رسد . به نظر می رسد که بهترین شرایط در رشد طبیعی در دریاچه های کم عمق با سنگهای آهکی و PH کمی قلیایی می باشد.
ب) ماهی قزل آلای خال قرمز :
این ماهی وابسته به آبهای کوهستانی می باشد و از لحاظ شکل و رنگ بسیار متنوع است و وجه تمایز آن با نوع رنگین کمان خالهای قرمز نارنجی می باشد . اندازه ماهی وابستگی به محیط و میزان غذای طبیعی دارد و به ندرت از ۴۵ سانتی متر تجاوز می کند . تخم ریزی در پاییز و اول زمستان روی بستر شنی با جریان کند آب انجام می گیرد . این ماهی گوشتخوار است و غذای اصلی آن انواع سخت پوستان ـ لارو حشرات و ماهیان ریز می باشد ، و در نزدیکی بستر رودخانه زندگی می کند و در مقایسه با نوع رنگین کمان که وابستگی بیشتر به سطح آب دارد متمایز است.

مقایسه دو نوع قزل آلا:
بنا به دلایل زیر ماهی رنگین کمان به مراتب برای پرورش مناسب تر است :
۱ـ این ماهی به مراتب آسانتر از قزل آلا خال قرمز نسبت به محیط سازگاری حاصل می نماید ، تمایل بیشتری به اهلی شدن دارد و از غذای دستی آسانتر استفاده می کند ،. نسبت به درجات آب و کمبود اکسیژن مقاوم است .
۲ـ این ماهی نسبت به بیماریها به مراتب مقاومتر است .
۳ـ نمو تخم در زمان کوتاهتری انجام می شود و رشد آن سریعتر است ، کمتر گوشتخوار است و ماهیان کمتری را شکار می کند . دارای رشد سریع است .از انواع کرمها و نرم تنان تغذیه می کند و تحت مدیریت خوب و در صورت برخورداری از تغذیه مناسب در درجه حرارت مطلوب رشد ۷ـ۹ روز طول میکشد که بچه ماهی با وزن ۲ گرم به وزن ۲۵۰ گرم برسد.
استخرهای پرورش ماهی :
مساحت مزارع خاکی پرورش ماهی قزل آلا معمولا ۵/۰ تا ۲ هکتار است و تعداد مزارعی که بزرگتر از این مساحت باشد خیلی اندک است . تعداد و تناسب استخرها و تاسیسات بستگی به هدف مزرعه دارد و اگر مزرعه قصد فعالیت در تمامی مراحل تولید دارد باید دارای استخرهای مولدین ، ساختمان انکوباسیون ، ساختمان تخم کشی ، استخرهای نوزادگاه و استخرهای پرواری باشد . ولی اگر تولید کننده قصد دارد فقط ماهی گوشتی تولید کندمی تواند دارای استخرهای پرورش ماهیان در سنین مختلف باشد .
شکل استخر ها می تواند طویل و باریک یا گرد با جریان دورانی و …. باشد که هر یک دارای مزایا و معایب خاص خود است .بیشتر استخرها از بتون ساخته شده یا از حوضجه های پیش ساخته فایبر گلاس استفاده می شود .
رایج ترین نوع استخر پرورش در ایران کانال های بتونی به طول ۲۵ـ۳۰ و عرض ۵/۲ـ۳متر است . ولی در کشورهای اروپایی معمولا استخرها با همین ابعاد و حتی بزرگتر ولی خاکی ساخته می شود و نسبت طول به عرض ۹ـ۱۰ به ۱ است .

قزل آلای رنگین کمان oncorhynchus mykiss :

نام علمی ماهی قزل آلای رنگین کمان salmo gairdneri rich بوده است که با توجه به شباهت تاکسونومیک آن به گونه oncorhynchus mykiss یا آزاد ماهیان کبیر به تبدیل و مورد تصویب دانشمندان قرار گرفت.

قزل آلای رنگین کمان در سراسر جهان منتشر گردیده و بدون شک بعد از ماهی کپور عمده تر ین و قدیمی تر ین ماهی پرورش محسوب می گردد و همچنین این ماهی یکی از مهمترین ماهیان برای صید ورزشی قلمداد می گردد.

علیرغم تحقیقات وسیع و همه جانبه ای که در سطح جهانی بر روی این ماهی صورت گرفته است ، ماهی شناسان در خصوص نام علمی این ماهی اتفاق نظر نداشته اند و تاکنون بیش از ۳۰ نام علمی برای این ماهی پیشنهاد گردیده است.

حدود ۸۰ سال قبل ریگان Raygan پیشنهاد داد که ماهیان قزل آلای وابسته به اقیانوس کبیر با توجه به اندازه و شکل بین دو چشم آنها رده بندی گردد( کیابی -۱۳۷۲)

تجارب قبلی دانشمندان نیز حاکی از آن است که DNAمیتو کندری زل آلای رنگین کمان شباهت زیادی بهDNA میتو کندری ماهی آزاد اقیانوس کبیر در مقایسه با ماهی آزاد اقیانوس اطلس دارد . این شباهت به شاه ماهی آزاد اقیانوس کبیر حتی به مراتب بیشتر از شباهت آن بهDNA میتو کندری ماهی قزل آلای قهوه ای است.

در سال ۱۹۸۸ جامعه شیلاتی آمریکا American fisheries society نام جنس را برای ماهی قزل آلای رنگین کمان پیشنهاد داد . پس از اینکه معلوم شد ماهی قزل آلای رنگین کمان تقریبا تمامی ویژگیهای ماهی آزاد کامچاتکا را دارد نام علمیoncorhynchus mykiss برای آن پیشنهاد گردید تا جای نام علمی Salmo gairdneri rich را بگیرد .

برخی از ویژگی ها و خصوصیات ماهی قزل آلای رنگین کمان:

۱- ماهی قزل آلای رنگین کمان به مراتب آسانتر از قزل آلای خال قرمز نسبت به محیط سازگاری حاصل نموده تمایل بیشتری به اهلی شدن داشته و از غذای دستی آسانتر استفاده می نماید.

۲- این ماهی به درجه حرارت های بالا و کمبود اکسیژن مقاوم بوده و در آبهایی که به اندازه کافی تجدیدی گردد می تواند درجات ۲۰ الی ۲۲ درجه سانتی گراد را تحمل نماید.

۳- قزل آلای رنگین کمان نسبت به بیماریها و بخصوص بیماریfurunculosis به مراتب مقاومتر می باشد .

۴- نمو تخم در مدت کوتاهتر انجام شده و رشد آن سریعتر است. این ماهی گوشتخوار می باشد فلذا ماهیان کمتری را شکار می نماید این ماهی از انواع کرمها و نرم تنان تغذیه میکند و این موجودات را در بستر آبگیر جستجو می نماید .از همین طعمه ها برای صید ورزشی استفاده می کنند .

۵- این ماهی دارای رشد سریع می باشد و در صورتی که خوب تغذیه شوند و در یک سالگی به وزن ۱۰۰ گرم و در سالگی به ۲۵۰ الی ۳۰۰ گرم و در چهار سالگی به ۴۰ الی ۴۵ سانتی متر می رسد حداکثر وزن آن به ۷ کیلو و حد اکثر طول گزارش شده به ۷۰ سانتی متر است. این ماهی نسبت به whirling diseaseبیماری حساس می باشد و گوشت آن از حیث کیفیت نازلتر از گوشت قزل آلای خال قرمز می باشد.

۶- ماهی قزل آلای رنگین کمان مناسب تر ین ماهی سرد آبی جهت پرورش می باشد بطوریکه آسانتر به غذای دستی عادت کرده و نسبت به درجه حرارت و کیفیت آب کمتر حساس می باشد و بدین جهت در سراسر دنیا اساسی تر ین ماهی آزاد مورد پرورش جهت تغذیه می باشد. از این ماهی می توان جهت ماهی دار کردن آبگیر های طبیعی استفاده نمود .
مهاجرت:

خیلی از ماهیان آب شیرین ساکن می باشند اردک ماهی در یک منطقه محدود اقامت می کند مخصوصاً در دوران جوانی . یک دسته سیخ باله یا یک جفت لای ماهی اغلب در محل مورد علاقه خود برای مدتهای طولانی باقی می مانند و معمولاً به هر سنگ و مخفیگاه در آن منطقه آشنا می باشند . ماهیان مهاجر در مقایسه به سفرهای طولانی دست می زنند مخصوصاً قبل یا بعد از فصل تولید مثل گروههایی از ماهیان جهت تخم ریزی به بالی رودخانه مهاجرت می کنند عده ای به پایین رودخانه . ماهیان خاویاری آزاد به بالای رودخانه می روند علت مهاجرت ماهی ها هورمون هایی است که توسط بلوغ غدد جنین ترشح می شود. آنها در این هنگام دارای احساسات جدیدی میشند . بصورتی که دیگر قادر به تحمل محیط اطراف خود نبوده و نیاز مبرمی به عوض کردن جایگاه خود را دارند این ماهیان جهت پیدا کردن مکانهای مناسب دست به مهاجرت می زنند .

آزاد ماهیان و از جمله ماهی قزل آلا ی رنگین کمان قدرت فوق العاده ای در به خاطر سپردن محیط آبهای محل تولد خود دارند .

بطور کلی زندگی ماهی قزل آلا ی رنگین کمان شبیه ماهی قزل آلا می باشد دوره تخم ریزی از اواخر زمستان تا اواخر بهار بوده و تعداد تخم ها بین ۱ تا ۵ هزار عدد می باشد بچه ماهیان تقریبا زمانی که ۱۵ سانتی متر طول دارند دارای ۱۱-۱۲ عدد لکه های تیره رنگ بر روی بدن می باشند( جنسیت و تولید مثل)۲/۱۷

مشاهداتی که در خصوص قزل آلای رنگین کمان و قزل آلای خال قرمز انجام گرفته است گویای این نکته می باشد که قزل آلای رنگین کمان ، قزل آلای خال قرمز را از محل خویش دور می سازد . این ماهی مناطقی از رودخانه را انتخاب کرده و تحت تسلط خویش قرار می دهد.

قزل آلا ی رنگین کمان در مقابل تغییرات درجه آب اکسیژن آب زیاد حساس نمی باشد در صورتیکه ماهی قزل آلای خال قرمز نسبت به تغییرات فوق الذکر و همچنین نوسانات مواد غذایی حساسیت خاصی از خود نشان می دهد . این ماهی بعد از سازش تدریجی می تواند به خوبی در آب اقیانوس زندگی کند .

امروزه پرورش این ماهی در دریا در سبد هایی محصور صورت می گیرد که جمعیت هایی از ماهی ها از همین سبدها فرار کرده به دریا راه یافته اند قزل آلا ی رنگین کمان در شرایط طبیعی در آب شیرین و مناطق معتدل که حرارت در تابستان حدود ۱۲ درجه سانتی گراد است زندگی می کند این ماهی در شرایط خوب پرورش می تواند نوسانات صفر تا ۲۵ درجه سانتی گراد را تحمل نماید.

تاکنون مطالعات بسیار زیادی بر روی اصلاح نژاد قزل آلای رنگین کمان صورت پذیرفته است.

نقد و بررسی‌ها

هیچ دیدگاهی برای این محصول نوشته نشده است.

اولین کسی باشید که دیدگاهی می نویسد “پرورش ماهیان سردابی”

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فهرست